1404/09/10 00:36:40

اختلالات تکامل حرکتی و فلج مغزی

ninitest.com

تشخیص زودهنگام فلج مغزی: شواهد جدید چه می‌گویند؟

در سال‌های اخیر، شواهد زیادی نشان می‌دهد که CP می‌تواند و باید زودتر تشخیص داده شود.

برای تشخیص زودهنگام، باید موارد زیر بررسی شود:

 عوامل کلیدی در تشخیص زودهنگام CP

  • سابقهٔ ریسک‌فاکتورهای پری‌ناتال

  • هرگونه ناهنجاری ساختمانی مغز در تصویربرداری

  • حرکات عمومی (GMs) غیرطبیعی بین ۱۲ تا ۲۰ هفته پس از ترم (postterm)

  • علائم نورولوژیک غیرطبیعی

  • مهارت تغذیهٔ ضعیف

  • ضعف در tracking بینایی

  • وجود posturing اُپیس‌توتونیک در حالت طاق‌باز

  • عدم ادغام رفلکس‌های اولیهٔ قوی در الگوهای حرکتی ارادی

همچنین لازم است ارزیابی کمی و کیفی دقیقی از:

  • مهارت‌های حرکتی ظریف

  • مهارت‌های حرکتی درشت

  • مهارت‌های بینایی

  • مهارت‌های حرکتی دهانی
    در ۶ ماه اول زندگی انجام شود.

حساس‌ترین و اختصاصی‌ترین ابزار: حرکات Fidgety

یک مرور سیستماتیک نشان داد:

عدم وجود حرکات Fidgety در ۱۲ هفته‌ی پس از ترم (post-term) دارای:

  • حساسیت: 98٪

  • ویژگی: 91٪

برای پیش‌بینی CP است.

این دقت بالاتر از تمام روش‌های دیگر است:

روشحساسیتویژگی
عدم وجود حرکات fidgety98٪91٪
MRI86٪89–97٪
معاینهٔ نورولوژیک88٪87٪
سونوگرافی مغزی (CUS)74٪92٪

بنابراین بهترین ابزار پیش‌بینی CP در دنیا حرکات عمومی (GMA) و Fidgety است، نه MRI

 

 

معاینهٔ فیزیکی (Physical Examination)

در هنگام انجام معاینهٔ فیزیکی، کودک باید در حالت آرام و ریلکس باشد و مشاهدات غیرتداخلی (non-intrusive) نقطهٔ شروع ارزیابی هستند.

این مشاهدات اولیه شامل ارزیابی موارد زیر است:

  • وضعیت کلی نوزاد

  • نمایش خودبه‌خودی مهارت‌های عصبی مانند:

    • tracking بینایی ۳۶۰ درجه

    • مکیدن قوی

    • تقارن چهره (symmetric facies)

    • بالا آوردن سر و تنه

    • تحمل وزن روی ساعدها یا مچ‌ها در حالت دمر

مشاهدات مهم دیگر هنگام handling ملایم انجام می‌شود و شامل موارد زیر است:

  • head lag هنگام کشیدن به حالت نشسته

  • غلت زدن زودرس و ناگهانی (flipping) یا rolling غیرتدریجی که نشانهٔ باقی‌ماندن غیرطبیعی رفلکس‌های اولیه است

  • باز شدن مشت‌ها و توانایی آوردن دست‌ها به خط وسط

  • بازی دستی و حرکات اکتشافی دست‌ها

  • ضربه‌زدن به اشیا، گرفتن اشیا، و انتقال آن‌ها بین دو دست

تشخیص زودهنگام فلج مغزی

تشخیص اولیهٔ CP زمانی ممکن است که تأخیر حرکتی همراه باشد با نشانه‌های:

  • غیرطبیعی بودن تون عضلانی

  • رفلکس‌های غیرطبیعی

  • اختلال در کنترل وضعیت و پاسچرال

تاریخچهٔ ادبیات علمی (Capute و Shapiro) بر اهمیت ضریب حرکتی (Motor Quotient) و مشاهدهٔ مهارت‌های پاسچرال تأکید کرده است.

ابزارهای با بیشترین قدرت پیش‌بینی CP

 قبل از ۵ ماهگی اصلاح‌شده (Corrected Age <5 months)

طبق یک بیانیهٔ اجماعی جدید، سه ابزار بیشترین دقت را دارند:

ابزاردقت / حساسیت
ارزیابی حرکات عمومی (GMA)98٪ حساسیت
MRI در سن ترم86–89٪ حساسیت
ارزیابی نورولوژیک HINE90٪ حساسیت

 بعد از ۵ ماهگی اصلاح‌شده (Corrected Age >5 months)

پیش‌بینی CP بیشتر با این ابزارها انجام می‌شود:

ابزارقدرت پیش‌بینی
MRI86–89٪
HINE90٪
Developmental Assessment of Young Children – DAYC89٪
Alberta Infant Motor Scale – AIMS86٪

استانداردسازی معاینهٔ نورولوژیک

اخیراً Maitre و همکاران استانداردسازی استفاده از HINE را در برنامه‌های پیگیری نوزادان پرخطر انجام داده‌اند.
همچنین وبینارها و کارگاه‌های آموزشی برای ارزیابی حرکات عمومی توسط CP Research Foundation و CP Alliance ارائه شده‌اند.

تعریف تشخیص CP

برای گذاشتن تشخیص فلج مغزی، باید اختلال حرکت و پاسچر وجود داشته باشد که توانایی کودک در انجام فعالیت‌ها را محدود کند.

این اختلالات عصبی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • ضعف اسپاستیک

  • پاسچرهای غیرمعمول

  • دشواری در تغذیه

البته، هرچه کودک کم‌سن‌تر باشد، مشاهدهٔ این نشانه‌ها چالش‌برانگیزتر است.

اختلال در تغذیه (Feeding Difficulty)

اختلال در تغذیهٔ دهانی یکی از شایع‌ترین و زودهنگام‌ترین ریسک‌فاکتورهای قابل‌تشخیص در فلج مغزی است.
تغذیهٔ دهانی، اولین مهارت حرکتی ارادی نوزاد است، بنابراین مشکلات آن بسیار زود دیده می‌شوند.

نشانه‌های اختلال تغذیه شامل:

  • مشکل در مکیدن و بلع

  • طولانی شدن زمان تغذیه برای حجم‌های کم شیر

  • ایجاد دیسترس تنفسی هنگام تغذیه

همهٔ این موارد نشانهٔ ضعف مهارت‌های حرکتی-دهانی هستند.
بین ۴ تا ۶ ماهگی بسیاری از کودکان مبتلا به CP علاوه بر اختلال تغذیه:

  • مشکلات کنترل سر

  • و معاینهٔ نورولوژیک غیرطبیعی
    را نیز نشان می‌دهند.

تصویربرداری از سیستم عصبی (Neuroimaging)

تصویربرداری مغزی ابزار مهمی برای تشخیص و تعیین وجود و وسعت آسیب ساختاری مغز در فلج مغزی است.
ابزارهای جدیدتر و دقیق‌تر نیز در حال توسعه‌اند.

مرورهای سیستماتیک نشان داده‌اند که برخی الگوهای آسیب مشخص در مادهٔ سفید یا خاکستری تقریباً همیشه منجر به CP می‌شوند.
بنابراین زمان مناسب تصویربرداری اهمیت زیادی دارد.

MRI در ۳۶ هفتگی PMA

در نوزادان نارس با وزن بسیار کم یا بسیار بسیار کم، MRI در ۳۶ هفتهٔ سن پس از لقاح (PMA)
یکی از ارزشمندترین ابزارها برای شناسایی کودکان پرخطر است.

شواهد قابل‌توجهی وجود دارد که CP را می‌توان در دورهٔ نوزادی با تصویربرداری مناسب (با توالی‌های صحیح و زمان‌بندی درست) پیش‌بینی کرد.

توصیه‌های مبتنی بر شواهد

  • در نوزادان نارس و نوزادان دارای انسفالوپاتی نوزادی، توصیه‌های دقیق AAP برای زمان‌بندی و نوع تصویربرداری موجود است.

  • در نوزادانی که پرخطر محسوب نمی‌شوند، تصمیم‌گیری پیچیده‌تر است.

AAP پیشنهاد می‌کند MRI در صورت افزایش تون عضلانی انجام شود.
همچنین فرهنگستان عصب‌پزشکی آمریکا و انجمن نورولوژی کودکان توصیه کرده‌اند که تصویربرداری بخشی از فرآیند تشخیص CP باشد.

عدم تطابق یافته‌ها

با این‌که نورایمجینگ ابزار مهمی است، اما:

  • در ۱۵٪ کودکان مبتلا به CP، تصویربرداری مغز طبیعی است.

  • شدت اختلال را نیز دقیق پیش‌بینی نمی‌کند.

  • هیچ روش تصویربرداری فعلی حساسیت و ویژگی ۹۵٪ ندارد.

بهترین روش تشخیص زودهنگام CP

ترکیب سه ابزار بیشترین شانس تشخیص دقیق را فراهم می‌کند:

1. تصویر برداری از سیستم عصبی 

MRI، CUS (با محدودیت‌ها)

2. ارزیابی تکامل حرکتی

  • General Movement Assessment (GMA)

  • Test of Infant Motor Performance (TIMP)

3. معاینهٔ نورولوژیک

  • HINE

  • سایر ابزارهای تخصصی

زمانی که تشخیص قطعی داده نمی‌شود

اگر به‌دلیل موارد غیراختصاصی یا متناقض، امکان تشخیص قطعی وجود نداشته باشد:
باید از عنوان «در معرض خطر بالا برای CP» (High-risk for CP) استفاده شود
و کودک **بلافاصله به برنامه مداخله زودرس ارجاع داده شود . 

 
 
 
 

2025 © کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ میباشد.

طراحی و برنامه نویسی w3ir